Nghề ngoại giao | Hướng Nghiệp Việt Nam

Chọn nghề


Người ta gọi nghề ngoại giao là nghề được “đi mây về gió”, tới nhiều quốc gia, nhiều lãnh thổ, được tiếp xúc nhiều người và đôi khi là “bộ mặt” của cả một công ty hay một quốc gia nào đó. Những yếu tố ấy khiến nghề ngoại giao hấp dẫn rất nhiều bạn trẻ. Nhưng bạn đã hiểu gì về thực chất của ngoại giao- một nghề nghiệp lôi cuốn nhưng mang đầy thử thách?

Vậy ngoại giao là gì?

Ngoại giao là một nghệ thuật trong đàm phán, dàn xếp thương lượng giữa những người đại diện cho một nhóm hay một quốc gia. Thuật ngữ này thông thường đề cập đến quan hệ ngoại giao quốc tế. Việc chỉ đạo, thực hiện các mối quan hệ quốc tế thông qua sự can thiệp hay hoà giải của các nhà ngoại giao liên quan đến các vấn đề như kinh tế, thương mại, văn hoá, du lịch, chiến tranh và tạo nền hòa bình ... Các hiệp ước quốc tế trước tiên thường được các nhà ngoại giao đàm phán trước khi được chính trị gia của các nước xác nhận chính thức.

Về mặt xã hội, ngoại giao là việc sử dụng tài xử trí, ứng biến để giành được sự thuận lợi, là một công cụ tạo ra cách diễn đạt các tuyên bố hay truyền đạt thông điệp một cách không đối đầu, mà là một cách cư xử lịch thiệp.

Công việc của một nhà ngoại giao

Nhìn chung, tuỳ vào từng chức năng, vị trí cụ thể, các nhà ngoại giao sẽ thực hiện những công việc chính dưới đây:

- Tham gia tiếp xúc và đàm phán ngoại giao.

- Soạn thảo các công văn và văn kiện ngoại giao.

- Tìm hiểu, nghiên cứu tình hình các nước và tình hình thế giới, đề xuất ý kiến, đóng góp vào chiến lược ngoại giao chung của đất nước.

- Tiến hành công tác thông tin tuyên truyền đối ngoại.

- Thực hiện công tác lãnh sự, bảo vệ quyền lợi kiều dân ở nước ngoài.

- Làm công tác lễ tân: sắp xếp và tiến hành việc thăm hỏi, chúc mừng, chia buồn, tổ chức tham quan, tổ chức chiêu đãi (địa điểm, thực đơn, bố trí bàn ăn, sắp xếp chỗ ngồi cho đúng ngôi thứ, v.v...).

Trong đại sứ quán: Cán bộ ngoại giao làm việc ở các đại sứ quán gồm các chức danh

* Đại sứ: là đại diện cao nhất của Nhà nước và Chính phủ, có trách nhiệm chỉ huy mọi bộ phận trong đại sứ quán. Đại sứ đặc biệt quan tâm đến việc phát triển quan hệ với nước sở tại.

* Công sứ: ở các đại sứ quán lớn thường có thêm công sứ giúp việc cho đại sứ. Công sứ là người đứng thứ hai sau đại sứ.

* Tham tán: là người giúp việc cho đại sứ. Ở những nước không có công sứ, tham tán trở thành nhân vật thứ hai sau đại sứ.

* Bí thư thứ nhất: là cán bộ phụ trách một phần công việc của đại sứ quán như phòng hành chính quản trị, lễ tân, lãnh sự v.v...

* Bí thư thứ hai: giúp việc cho bí thư thứ nhất và tham tán. Tuy nhiên, ở một số đại sứ quán, cũng có trường hợp bí thư thứ hai được phụ trách một phòng hoặc bộ phận (lãnh sự, lễ tân, quản trị, văn phòng v.v...).

* Bí thư thứ ba: giúp việc cho tham tán, bí thư thứ nhất hoặc bí thư thứ hai.

* Tuỳ viên: thường là những cán bộ ngoại giao mới ra trường, làm trợ lý trong các bộ phận chính trị, báo chí, văn hóa, lãnh sự hoặc phụ trách lễ tân v.v...

Tuỳ viên cũng có thân phận, đặc quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao như mọi cán bộ ngoại giao khác, gồm: quyền bất khả xâm phạm về thân thể, trụ sở, nhà ở, phương tiện đi lại, thông tin liên lạc, hồ sơ tư liệu; quyền miễn trừ bắt bớ, xét xử, thuế, hải quan, nghĩa vụ lao động, nghĩa vụ quân sự v.v...

Trong lãnh sự quán

Cán bộ lãnh sự quán gồm có tổng lãnh sự, lãnh sự, phó lãnh sự. Nhiệm vụ cơ bản của cán bộ lãnh sự là bảo vệ quyền lợi kiều dân, thúc đẩy quan hệ thương mại và giải quyết các tranh chấp liên quan về thương mại, thương thuyền, kiều dân. Tuy nhiên, trên thực tế, bộ phận lãnh sự cũng tham gia vào công tác nghiên cứu tình hình nước sở tại.

Ngoài ra, bạn còn có thể nghe nói tới các chức danh như: đại biện, đại biện lâm thời. Ở những nước chưa có đại sứ, đại biện được bổ nhiệm, phụ trách quan hệ ngoại giao với nước sở tại. Đại biện lâm thời là người thay đại sứ khi đại sứ đi vắng.

Sẽ thật sai lầm nếu bạn chọn ngành ngoại giao vì vẻ hào nhoáng mà nhiều người vẫn lầm tưởng. Giao thiệp trong ngoại giao cũng có nghĩa là bạn phải luôn cẩn trọng và có trách nhiệm về từng cử chỉ, câu nói, nét mặt, tác phong hay thậm chí cả trang phục của mình.

Thực chất của công việc ngoại giao là đấu tranh để bảo vệ và xúc tiến quyền lợi dân tộc, bảo vệ hòa bình thế giới. Vì thế nên ở trong bất kỳ một vị trí công tác nào, trong điều kiện nào, bạn cũng phải luôn trung thành với mục tiêu này.

Cơ hội làm việc trong ngành Ngoại giao khá rộng mở với bạn trẻ từ các chuyên ngành, lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên, cạnh tranh về đầu vào của ngành khá gay gắt do đây là lĩnh vực được nhiều bạn trẻ quan tâm.

Địa chỉ đảo tạo :

Nếu bạn cảm thấy đây là công việc phù hợp và cho bạn phát huy hết khả năng của mình thì hãy đăng ký vào các trường sau - nơi sẽ đào tạo cho bạn trở thành một nhà ngoại giao đầy tài ba và bản lĩnh.

+ Học viện Quan hệ Quốc tế.

Địa chỉ: 69 phố Chùa Láng - Đống Đa, Hà Nội. Website: www.iir.edu.vn

+ BM Quan hệ Quốc tế - ĐH. KHXH&NV TP.HCM

Địa chỉ: Phòng A106, 10 - 12 - Đinh Tiên Hoàng - Q.1 - TP.HCM; Tel: 08.9104946; Fax: 08.221903; E-mail: fir.ussh@gmail.com ; qhqt@hcmussh.edu.vn; website: www.hcmussh.edu.vn

Điều kiện làm việc và cơ hội nghề nghiệp

Theo đuổi ngành này, bạn có thể làm việc tại:

Cơ quan đối ngoại cấp Trung Ương

Cơ quan đối ngoại của một số địa phương trong nước. Chẳng hạn Việt Nam có sở Ngoại vụ ở Tp. Hà nội, Tp. HCM và một số tỉnh

Cơ quan đại diện ở nước ngoài

 


Nghề ngoại giao là nghề đòi hỏi cho các bạn trẻ phải hoàn thiện mình nhiều nhất. Ngoại giao đòi hỏi con người phải cẩn thận và chăm chỉ. Không những thế, họ cần phải bình tĩnh, điềm đạm, sâu sắc trong từng công việc, luôn sẵn sàng lắng nghe người đối diện nói gì mỗi khi họ đàm phán song phương. Khả năng nhận thức của người làm ngoại giao sẽ tăng lên bởi công việc bắt buộc họ phải nhìn nhận sự việc một cách chính xác nhất. Họ nên biết mình đang làm gì và tìm ra con đường ngắn nhất để đạt được mục đích của mình, không được đưa ra những mánh khóe không cần thiết cho những người mà mình đang đàm phán với họ. Ngoài ra, sáng suốt là yếu tố hàng đầu giúp nhà ngoại giao thành công. Một nhà ngoại giao tài ba, cần phải nhạy cảm để đoán được những ý nghĩ của người khác, biết kiềm chế cảm xúc của mình và nhạy bén để có thể trả lời những câu hỏi bất ngờ, không thể nào lường trước được. Đôi khi, trong công việc, các nhà ngoại giao sẽ đối mặt với những câu hỏi nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến một nhóm hay một quốc gia. Vì thế, nhà ngoại giao nên cẩn thận và phán xét kỹ lưỡng trước khi trả lời.

Kiến thức

Trình độ cao về kiến thức và nghiệp vụ

Nhà ngoại giao còn phải cố gắng đạt tới trình độ cao về kiến thức và nghiệp vụ, hiểu biết sâu sắc về văn hóa, lịch sử, ngôn ngữ các nước mà mình phụ trách để có thể kết hợp hiệu quả quyền lợi của nước mình với quyền lợi của họ.

Để đạt yêu cầu trên, người làm ngoại giao cần đọc nhiều, giao thiệp rộng, có bạn bè thuộc nhiều giới, nhiều tầng lớp khác nhau ở nước sở tại...

Kỹ năng

+ Trình độ diễn đạt chính xác, thuyết phục và có duyên

Đây là phẩm chất thiết yếu với những nhà ngoại giao tài năng. Bởi trở thành nhà ngoại giao, bạn thường phải thay mặt nước mình trình bày rõ quan điểm về một vấn đề nhất định, cảnh cáo đối phương hoặc tranh thủ sự đồng tình của nước bạn. Trong trường hợp khác, nhà ngoại giao lại phải biết dùng lời nói che giấu những bí mật quốc gia, những sách lược cần được giữ kín của nước mình, mà vẫn làm cho đối phương tin.

Nhà ngoại giao cũng luôn phải là người lịch thiệp, nhã nhặn nhất. Dù bực bội đến mấy, họ vẫn luôn cố gắng giữ được bình tĩnh, che giấu được bí mật quốc gia và ý nghĩ của mình.

Nếu người đối thoại với bạn có cử chỉ hoặc phát biểu khiến cho bạn muốn nổi khùng, bạn sẽ làm gì? Cho hắn một cái tát? Hay hầm hầm bỏ đi?

Nhà ngoại giao thường xuyên gặp phải những trường hợp như thế. Họ sẽ đáp lại rằng:

“Ông rất sắc sảo!”

Hoặc

Ý kiến đó của ông rất đáng lưu ý”.

Sau đó mới nhẹ nhàng nêu những sai trái của đối phương.

+ Nhạy bén, tinh tế, chủ động linh hoạt

Cán bộ ngoại giao đòi hỏi phải có đầu óc nhạy bén, quan tâm tìm hiểu diễn biến tình hình, chủ động đối phó với tình huống bất ngờ.

Khi đọc các văn bản ngoại giao, họ chú ý để hiểu được các ý mới, chi tiết mới, ngụ ý của đối phương. Khi trao đổi ý kiến, họ nắm được nội dung ý kiến của đối phương, nhanh chóng làm sáng tỏ ý thật hay những điều trình bày còn thiếu rõ ràng. Nhà ngoại giao cũng có ý thức đọc rộng và rèn luyện để có trí nhớ tốt, khả năng đọc nhanh, hiểu nhanh các văn kiện khó.

Khả năng

+ Lòng yêu nước nhiệt thành, bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao

Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng thông thạo nhiều ngoại ngữ như tiếng Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp v.v... Không chỉ thông thạo ngoại ngữ, người còn rất am tường về lịch sử, văn hoá, phong tục, tập quán của các dân tộc.

Nhà ngoại giao chân chính trước hết phải có lòng yêu nước, phẩm chất chính trị vững vàng, hết lòng phục vụ đất nước, luôn luôn đặt quyền lợi của đất nước lên trên.

Cán bộ ngoại giao luôn gánh trên vai mình trọng trách với đất nước. Họ phải hiểu biết tình hình nước mình và nhất là các chính sách lớn của nhà nước, của ngành ngoại giao và quyết tâm thực hiện một cách hiệu quả.

Vì vậy, nếu một người làm ngoại giao mà chỉ chăm lo đến quyền lợi cá nhân và hưởng thụ vật chất cho bản thân mình sẽ không thể trở thành nhà ngoại giao thực thụ.

+ Dũng cảm

Phẩm chất này thực sự cần trong nghề ngoại giao. Trên hết, cán bộ ngoại giao phải trung thực với đất nước mình, vì quyền lợi của đất nước mà luôn nói thật quan điểm, nhận xét, kiến giải của mình trước các vấn đề quốc tế và trong nước, dù việc nói thật đó có thể bất lợi cho bản thân.

Không ít người thấy ngành ngoại giao rất hấp dẫn do lễ nghi hào nhoáng và quyền lợi vật chất như: hàng rào danh dự và đội nhạc chào mừng, các buổi chiêu đãi sang trọng, đặc quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao, được đi “mây về gió” đến nhiều nước, được tuyên truyền đề cao.

Nhưng đó chỉ là những nhân tố bề ngoài. Thực chất của ngoại giao là đấu tranh để bảo vệ và xúc tiến quyền lợi dân tộc, bảo vệ hoà bình thế giới.

+ Trình độ ngoại ngữ tốt.

Thái đô

- Yêu thích tìm hiểu về kinh tế học, chủ yếu là kinh tế thế giới hoặc chính trị học, xã hội học và luật…

- Đọc nhiều về lịch sử thế giới và quan hệ quốc tế từ cổ đại, trung đại đến đương đại

- Chửng chạc, tự tin, tôn trọng người khác.


Mức lương trung bình

Mức lương cho sinh viên mới ra trường 4-6 triệu VND/ tháng

Mức lương giao động cho người có kinh nghiệm từ 10 - 15 triệu VND/ tháng



“ Ngoại giao không chỉ là lễ tân nhưng ngoại giao không thể thiếu lễ tân. Nói nôm na thì lễ tân ngoại giao là như những nghi lễ đón tiếp khách nước ngoài; tổ chức các chuyến thăm nước ngoài của lãnh đạo; bảo đảm các nghi thức tiến hành các cuộc tiếp xúc, hội đàm, ...”
Ông Vũ Khoan và những chuyện ngoại giao cười ra nước mắt