Chọn nghề


Nếu kế toán cung cấp các thông tin về tài chính cho các đối tượng quan tâm thì kiểm toán là công việc kiểm tra, xác minh tính trung thực và hợp lý của các báo cáo tài chính đó. Bằng hệ thống phương pháp nghiệp vụ chuyên môn, kiểm toán viên xác minh và bày tỏ ý kiến về thực trạng hoạt động tài chính của các doanh nghiệp, tổ chức...

Kiểm toán là gì?

Kiểm toán bắt nguồn từ thuật ngữ “Audit” trong tiếng Latin. Nhưng điều thú vị là từ “Audit” của tiếng Latin lại có nghĩa là người nghe (one who hears). Vào khoảng thế kỷ thứ III trước công nguyên, chính quyền La Mã đã tuyển dụng các quan chức để kiểm tra độc lập về tình hình tài chính và nghe thuyết trình của họ về kết quả kiểm tra này.

Từ đó cho đến nay, “Audit” đã trở thành một từ phổ biến để chỉ công việc kiểm tra và bày tỏ ý kiến đối với các báo cáo tài chính.

Có vô vàn định nghĩa về kiểm toán. Mỗi quốc gia, mỗi hiệp hội, mỗi nhóm chuyên gia nghiên cứu lại có những phát biểu khác nhau về kiểm toán.

Các chuyên gia giáo dục và đào tạo kiểm toán ở Cộng hoà Pháp định nghĩa rằng:

Kiểm toán là việc nghiên cứu và kiểm tra các tài khoản hàng năm của một tổ chức do một người độc lập, đủ danh nghĩa gọi là kiểm toán viên tiến hành để khẳng định rằng những tài khoản đó phản ánh đúng đắn tình hình tài chính thực tế, không che giấu sự gian lận và chúng được trình bày theo mẫu chính thức của luật định”.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và bản thân kiểm toán, theo quan điểm hiện đại, phạm vi của kiểm toán rất rộng, bao gồm các lĩnh vực khác nhau như:

- Kiểm toán về thông tin

- Kiểm toán hiệu quả

- Kiểm toán tính quy tắc

- Kiểm toán hiệu năng

....

Chẳng hạn, khi kiểm toán về thông tin, nhân viên kiểm toán sẽ hướng vào việc đánh giá tính trung thực và hợp pháp của các tài liệu để tạo cơ sở pháp lý và niềm tin cho những người quan tâm đến tài liệu kế toán.

Còn kiểm toán hiệu quả là kiểm tra, đánh giá các yếu tố, các nguồn lực trong từng loại nghiệp vụ kinh doanh như mua bán, sản xuất hay dịch vụ để giúp các công ty hoạch định lại chính sách cho việc hoàn thiện hoạt động kinh doanh của công ty mình.

Trải qua một quá trình phát triển lâu dài của nghề kiểm toán, cho đến nay chúng ta có thể hiểu đơn giản rằng:

Kiểm toán là xác minh và bày tỏ ý kiến về thực trạng hoạt động tài chính của các doanh nghiệp, bằng hệ thống phương pháp kĩ thuật riêng của kiểm toán, do các kiểm toán viên có trình độ nghiệp vụ tương xứng thực hiện trên cơ sở hệ thống pháp lý có hiệu lực.

 Kiểm toán hướng tới ai?

Có thể nói, đối tượng của kiểm toán trước hết là các tài liệu kế toán.Nhưng công việc xác minh tính trung thực, đúng đắn của các báo cáo tài chính là đểhướng tới tất cả các đơn vị, cá nhân quan tâm đến tình hình tài chính của một công ty, tổ chức nào đó.

Chẳng hạn, các cơ quan Nhà nước cần thông tin trung thực để hoạch định chính sách kinh tế phù hợp, các nhà đầu tư cần tài liệu tin cậy để sử dụng đồng tiền của mình đúng mục đích. Người lao động, khách hàng, nhà cung cấp cần hiểu thực chất về kinh doanh và tài chính, chế độ tiền lương của công ty mình để làm việc. Những người quan tâm này lại không có nghiệp vụ về tài chính, kế toán. Và chỉ nhân viên kiểm toán mới có thể giúp được họ.

Kiểm toán làm gì?         

Kiểm toán dùng các phương pháp đối chiếu, logic, diễn giải thông tin, điều tra, quan sát, kiểm kê, thử nghiệm để xác minh tính trung thực của tài liệu và tính pháp lý của các báo cáo tài chính của một công ty, tổ chức nào đó.

Kiểm toán gồm 3 chức năng chính:

- Xác minh tính trung thực và tính pháp lý của các báo cáo tài chính.

- Bày tỏ ý kiến về tính trung thực và mức độ hợp lý của các thông tin tài chính, kế toán.

- Tư vấn cho các nhà quản lý. Bằng việc chỉ ra sai sót, yếu kém, kiểm toán viên gợi mở, đề xuất các biện pháp khắc phục để các công ty, tổ chức làm ăn hiệu quả hơn.

Kiểm toán không phải là kế toán

* Kế toán cung cấp các thông tin về tài chính cho công chúng quan tâm.

Kiểm toán là công việc kiểm tra, xác minh tính trung thực và hộ lý của các báo cáo tài chính đó. Kiểm toán giúp công chúng quan tâm có thông tin chính xác nhất về tình hình tài chính của một công ty.

* Kế toán là một công việc mang tính chất ổn định. Nhân viên kế toán luôn gắn bó với những số liệu kinh doanh của công ty mình.

Kiểm toán là một nghề nhiều mới mẻ và thách thức. Nhân viên kiểm toán sau khi hoàn thành công việc của mình ở một doanh nghiệp này, ngay lập tức lại phải đối phó với những bản báo cáo tài chính ở những “địa chỉ” mới.

 Công việc chính của kiểm toán viên

- Lập kế hoạch kiểm toán: Trên cơ sở phân tích mục tiêu, giới hạn và nguồn tài liệu đã thu thập được, nhân viên kiểm toán lên kế hoạch các công việc phải thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ.

- Xây dựng chương trình kiểm toán: xác định số lượng và thứ tự các bước kể từ điểm bắt đầu đến điểm kết thúc công việc kiểm toán.

- Thu thập thông tin bằng các phương pháp kiểm toán như kiểm toán cân đối, đối chiếu trực tiếp, đối chiếu logic, kiểm kê, điều tra, trắc nghiệm...

- Ghi chép các phát hiện, những nhận định về các nghiệp vụ, con số, các sự kiện v.v... để tích lũy bằng chứng khách quan cho kết luận kiểm toán.

- Lập báo cáo, đưa ra những kết luận khái quát về báo cáo tài chính của đơn vị.

Một số địa chỉ đào tạo

Đào tạo kiểm toán được phân chia theo nhiều hướng:

* Đào tạo hàn lâm: Do các viện nghiên cứu hay các trường đại học thực hiện như Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Tài chính, Học viện Ngân hàng, Trường Đại học Thương mại. ..

* Đào tạo nghề nghiệp: thường do các công ty kiểm toán hay hiệp hội nghề nghiệp thực hiện như đào tạo trên công việc, đào tạo lấy chứng chỉ nghề nghiệp, đào tạo nâng cao kết hợp luân chuyển kiểm toán viên giữa các quốc gia v.v... Loại hình quan trọng nhất trong đó là đào tạo lấy chứng chỉ nghề nghiệp. Hình thức đào tạo này thường do hiệp hội nghề nghiệp hoặc các tổ chức được ủy quyền thực hiện.

* Đào tạo hỗn hợp: theo 2 hướng:

- Hướng đào tạo tích hợp: Trường đại học và hội nghề nghiệp cùng thiết kế chương trình đào tạo tích hợp để ra trường, học viên được nhận cả bằng đại học và chứng chỉ nghề nghiệp.

- Hướng đào tạo liên thông: người có bằng đại học có thể học trong thời gian ngắn để lấy chứng chỉ nghề nghiệp và ngược lại.

Điều kiện làm việc và cơ hội nghề nghiệp

Kiểm toán viên làm việc trong bộ phận kiểm toán nội bộ của một công ty, tổ chức, cơ quan..., phần đông trong số họ làm việc trong các công ty, dịch vụ tư vấn kiểm toán. Cơ quan kiểm toán nhà nước với tư cách là một tổ chức cơ quan hành chính tương đương Bộ có quyền kiểm soát các Bộ khác trong các hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, các dự án vay nợ, sử dụng ngân sách nhà nước v.v...

Hiện nay, ở Việt Nam có khá nhiều công ty kiểm toán được thành lập với khoảng 35 trụ sở văn phòng hoạt động trên toàn quốc, 5 công ty đầu tư 100% vốn nước ngoài, 2 công ty liên doanh và nhiều công ty khác của Việt Nam.

Trong 10 năm tới, Bộ Tài Chính đề ra mục tiêu tăng số lượng công ty kiểm toán lên 100 công ty với 20.000 kiểm toán viên. Nghề kiểm toán đang mở ra những cơ hội việc làm lớn cho đông đảo bạn trẻ yêu con số và thích thử thách mình.


Kiến thức

- Thiên hướng về môn toán, giỏi tính toán.

- Khả năng sử dụng thành thạo máy tính và một số phần mềm hổ trợ chuyên ngành.

- Có kiến thức chung về kinh tế

Kỹ năng

- Kỹ năng giao tiếp tốt

- Kỹ năng quan sát, phân tĩch, tổng hợp

Khả năng

- Tính độc lập: không bị phụ thuộc vào bất cứ khách hàng cũng như một số liệu tài chính nào

- Tính thận trọng: chỉ công bố điều gì khi có đủ bằng chứng.

- Trung thực, chính xác và cẩn thận, có thể làm những công việc tỉ mỉ

- Có tư duy logic cao, có khả năng quan sát và phân tích.

- Khả năng chịu đựng áp lực công việc

Thái độ

- Yêu nghề, có khả năng làm việc độc lập và làm việc theo nhóm. Có kỹ năng lao động nghề nghiệp, sống lành mạnh;

- Có ý thức học tập và rèn luyện để nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu công việc;

- Có trách nhiệm, thái độ ứng xử, giải quyết vấn đề chuyên môn  hợp lý.


Mức lương trung bình

  • Sinh viên mới ra trường: 5-6 triệu VND/ tháng
  • 2-3 năm kinh nghiệm: 7-10 triệu VND/tháng
  • 4-5 năm kinh nghiệm: trên 10 triệu VND/tháng


“ Kế toán - kiểm toán là ngành “thời thượng” thu hút sự quan tâm của nhiều bạn trẻ. Tuy nhiên, nếu thiếu sự chuẩn bị cũng như chưa lường trước tính chất công việc sẽ khiến nhiều bạn thất vọng, rồi bị đào thải hoặc tự đào thải ra khỏi môi trường này. ”
Bùi Thị Bích Hồng (Công ty TNHH DV Tư vấn và kiểm toán UHY)