Nhà báo | Hướng Nghiệp Việt Nam

Người đi trước

Nhà báo Lê Phương Dung

 

Lao động làm báo, làm văn chương không hề đơn giản. Nếu là nhà báo, nhà văn (thơ) đích thực (chứ không phải người "buôn chữ") thì chao ơi, con đường sáng tạo đầy bất trắc.

Và con đường ấy đúng là sẽ khổ đau và hạnh phúc song hành. Lao động của nhà báo, nhà văn là lao động đơn độc và sáng tạo. Tác phẩm là của cá nhân bộc lộ bản thể sáng tạo rõ nhất của người viết. Tôi muốn bàn về góc nhỏ của nghề báo (kể cả làm báo Đảng và báo văn nghệ).
Đích đến của những tác phẩm là chinh phục được trái tim bạn đọc, làm thế nào đó để họ có thể ái, ố,  hỉ, nộ theo bài viết hay nhận ra cuộc sống của chính mình. Đúng là phải có niềm tin mãnh liệt và lòng say mê yêu nghề thì nhà báo mới có thể ngày đêm bên trang viết đồng hành cùng với nhịp sống xã hội ngoài kia. Không hề sai nếu nói "nghề báo là thư ký của thời đại".  Chính vì thế mà phản ánh thời đại có chân thực hay không phụ thuộc vào tư cách và tài năng của người làm báo. Những yếu tố như trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, sự tỉnh táo và cách thuyết phục của một nhà báo sẽ làm nên thành công.
Người làm báo địa phương, đặc biệt là những người làm báo hình thường là những người đi nhiều, viết nhiều và bám sát với thực tế địa phương. Đội ngũ nhà báo làm báo Đảng sẽ gặp phải những khó khăn do phải "chạy" lịch báo, sự kiện hay kế hoạch mà cũng anh hưởng đến chất lượng  bài viết v.v…  Những nhà báo làm văn chương lại gặp phải những khó khăn như đi thực tế dài ngày, phải xem xét tiếp cận nhân vật và đời sống  thực ở góc cạnh nào để viết được sâu, có những chi tiết "đắt" cho những bài bút ký của mình. Bài ký có sống được hay không phụ thuộc vào các chi tiết mà tác giả "chộp" được một cách tự nhiên nhất từ thực tế và cách phản ánh vấn đề của tác giả. Những người làm báo Bắc Giang luôn phấn đấu cho sự nghiệp báo chí nói chung dù họ họ làm báo Đảng, hay làm văn chương.
Trở lại với chuyện viết bài, là nhà báo làm trong tạp chí văn nghệ, tôi vẫn luôn quan tâm đến chuyện đi thực tế và khai thác đề tài thế nào để viết được một bút ký hay. Biết là điều đó rất khó. Một nhà báo - nhà văn nổi tiếng từng nói "vấn đề là cảm giác của anh thế nào trước sự thật".  Hay cách khác, trước sự thật ấy anh nghĩ gì, phán xét gì, diễn đạt thế nào, nói thế nào khi nào thì nói được để "sự thật là sự thật" mà chiếm được cảm tình của người đọc xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn . Tuy  là bút ký văn học có phần tâm tư của tác giả song nhà báo phải viết làm sao mà khi đọc bài đăng lên, chính nhân vật được viết không cảm thấy bị "nâng lên" hay "hạ xuống", họ vẫn là họ trong cuộc đời chân thực, mà qua họ, tác giả có thể gửi gắm nhiều thông điệp khác. Trong thực tế, ký báo chí và ký văn học hoà trộn khó phân định rạch ròi trong tác phẩm. Báo chí nói chung chứa đựng "năng lực văn chương" và khả năng sử dụng  ngôn ngữ, vốn hiểu biết của người viết.
Càng đi thực tế nhiều, càng nhận ra, chính cuộc sống và những con người ta gặp sẽ bồi đắp cho ta những kinh nghiệm, những cách ứng xử tỉnh táo để mà viết, mà suy ngẫm. Trong thực tế tác nghiệp những chi tiết đời thường (hay những tình huống giao lưu giữa tác giả và nhân vật) làm nảy sinh  những ý tưởng mới, hoặc cho người viết bài học nghề nghiệp sâu sắc.
 

 



Tin liên quan

Danh mục



Bảo trợ bởi